…ook in Turnhout is dit één van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen -sustainable development goals of SDG’s- vormen samen een actieplan, aangenomen door de VN, om de armoede in de wereld terug te dringen tegen 2030.
Of en hoe dit wel of niet lukt in Turnhout, ben ik gaan opzoeken in een rapport SDG indicatoren Turnhout (rapport van provincie in cijfers)
Lage inkomens
Verhoogde tegemoetkoming 0-24 jaar
Mensen met een laag inkomen hebben recht op een verhoogde tegemoetkoming in de ziekteverzekering. Hierdoor betalen ze minder voor gezondheidszorg en krijgen ze nog andere financiële voordelen. De verhoogde tegemoetkoming wordt toegekend ofwel op basis van het inkomen, ofwel omdat de begunstigde een uitkering krijgt (bv. leefloon, IGO, tegemoetkoming voor personen met een handicap, toeslag voor kinderen met een handicap) ofwel omdat de begunstigde een bepaalde hoedanigheid heeft (wees, niet-begeleide minderjarige). Het aantal personen met een verhoogde tegemoetkoming wordt vaak gebruikt als maat voor het aantal personen met een laag inkomen, hier gaat het om kinderen en jongeren (in een gezin) met een laag inkomen.
4.030 inwoners van 0-24 jaar in Turnhout, met een verhoogde tegemoetkoming (29,9 %) of bijna 1 op 3. In 2014 was dit 18,7% en is jaar na jaar stelselmatig verhoogd. Zo van 25,1% in 2020 naar 29,9% in 2024. Heel veel van deze jongeren ontvangen een leefloon. De grootsteden Antwerpen en Gent buiten beschouwing gelaten, heeft enkel Oostende (33,8%) meer jongeren met verhoogde tegemoetkoming dan Turnhout.
Leerlingen basisonderwijs die een schooltoeslag ontvangen
Ook deze cijfers zijn sinds het schooljaar 2014/2015 -29%- zeer sterk gestegen tot -60,1%- in het schooljaar 2024/2025. De sterkste stijging heeft zich voorgedaan sinds het schooljaar 2018/2019. Van -36,3% toen tot -60,1% nu ! Het ontvangen van een schooltoeslag is een van de risicokenmerken van leerlingen in het basisonderwijs op basis waarvan extra financiering van scholen voor de aanpak van kansarmoede op school berekend wordt. De toekenning van een schooltoeslag is gebaseerd op het gezinsinkomen en geeft een aanduiding van de financiële draagkracht van het gezin en dus ook van het pedagogisch (thuis)comfort: tijd, studieruimte en koopkracht voor goederen die het leren bevorderen.
Kredietnemers met achterstallig krediet
Betreft in Turnhout -4,6% van de kredietnemers. Ook in deze staat Turnhout, na Oostende -4,8% op de 2e plaats, grootsteden Antwerpen en Gent buiten beschouwing gelaten.
Indicatorleerlingen lager en secundair onderwijs
Zowel in het basisonderwijs als in het secundair onderwijs wordt extra financiering voorzien, in de vorm van extra lesuren en/of werkingsmiddelen, op basis van het aantal leerlingen dat voldoet aan een aantal risicokenmerken De kenmerken die geëvalueerd worden zijn: scholing van de moeder, het krijgen van een schooltoelage of –toeslag, het al dan niet spreken van Nederlands thuis en het wonen in een buurt met een hoog percentage schoolse vertraging. Indicatorleerlingen zijn leerlingen die een schooltoelage of -toeslag ontvangen en/of een laaggeschoolde moeder hebben.
In het Turnhoutse lager onderwijs evolueerde het aantal indicatorleerlingen van -45,1% in 2014/2015 naar -67% in 2024/2025. De sterkste groei zien we op één schooljaar, namelijk -50,5% in 2018/19 naar -62,3% in 2019/20…Ook in deze is er elke jaar nog een stijging vast te stellen. In 2023/24 -63,7% en één jaar later -67%
Een gelijkaardige evolutie in het secundair onderwijs -47,7% in 2014/15, een sterke sprong op één schooljaar -53,8% in 2018/19 en -61,1%, één jaar later. En in 2024/25, -66,4%
Alle genoemde indicatoren/kenmerken samengeteld, heeft als resultaat een gemeten onderwijs kansarmoede indicator. -O.K.I.- is een score tussen 0 en 4 die meet hoeveel sociaal-economische drempels een leerling ervaart
Een overzicht van de evolutie inzake onderwijskansarmoede : Turnhout basisonderwijs schooljaar 2015/2016 OKI = 1,15; 23/24 = 1,59 en 24/25 is 1,72. In het secundair onderwijs schooljaar 2015/2016 OKI = 1,12; 23/24 = 1,54 en 24/25 = 1,71. Een va de belangrijkste oorzaken van deze hoge O.K.I-cijfers is het niet spreken van het Nederlands als thuistaal. Voor het laatste gekende schooljaar was voor 35,7% van de Turnhoutse kinderen in het basisonderwijs, het Nederlands niet de thuistaal en in het secundair onderwijs betreft het 32,5% !
Werkzoekenden zonder werk naar herkomst (18 tot 64 jaar)
WZW Belgische herkomst = 5,5%; WZW EU-herkomst = 6,5% WZW Niet EU-herkomst = 17,1% (was 13,9% in 2022) is in Antwerpen 15,3%. De gehele werkloosheidsgraad voor Turnhout = 12,1%
Houding tegenover diversiteit-% positief
Turnhout = 24,5% Roeselare = 17,4%; Oostende = 21,6%; Sint-Niklaas = 22,7% ; Aalst = 24,3%. Alle andere centrumsteden scoren hogere percentages. Oud-Turnhout = 33%; Vosselaar = 32,6%; Lille = 28,6%; Kasterlee = 28,4%; Beerse = 27%: Hoogstraten = 19,3%; Herentals = 26,6%; Mol = 26,9% en Geel = 27%
Goed om weten is dat in 2014, -10.902- inwoners in Turnhout van niet-Belgische herkomst zijn waar dat op 1/1/2026, -21.510 inwoners zijn. Van het aantal minderjarigen (7.839) in 2014, had 56% een Belgische herkomst. Begin 2026 had nog 34% van de -9.927- minderjarigen een Belgische herkomst.
Conclusie sommigen zullen het me -alweer- ten kwade duiden, maar de armoede in Turnhout, zo tonen de cijfers/indicatoren duidelijk aan, neemt nog steeds zienderogen toe. U kan trouwens alle cijfers en indicatoren nalezen in het rapport SDG indicatoren (Turnhout) van Provincie in cijfers en op dataloep onderwijs !
