…moet ik iedere keer denken als ik in de buurt kom van de Nieuwe Kaai, het kanaal  en de jachthaven van Turnhout.

Onmiskenbaar de mooiste inkom van onze stad. Maar dat was ooit helemaal anders. Toen  wij in 1979 in Turnhout zijn komen wonen was deze buurt van een ongelofelijke slechte kasseiweg voorzien en dan ook nog gelardeerd met treinsporen die de verbinding maakten tussen de staal- en ijzergieterij Allard en het kanaal.

Met de auto was het niet te doen maar met de fiets was het nog veel gevaarlijker want ongetwijfeld is menigeen wel eens met een fietswiel tussen die treinsporen gesukkeld met een valpartij als gevolg.

Meer dan 30 jaar geleden werden de gebouwen van Allard afgebroken en verschenen de Nieuwe Kaaitorens èn een beurshal. Op onderstaande foto kan je die beurshal nog zien staan.

Maar enkele jaren later werd die beurshal omgetoverd tot meerdere winkelunits en zo is dan een druk bezocht winkelcentrum ontstaan langs die invalsweg van Turnhout. Vooralsnog is het er gratis parkeren maar hebben de eigenaars wel een parkeerkaart ingevoerd.

Nu was Allard niet het enige industriële gebouw wat werd afgebroken maar ook de Anco-torens zijn in die jaren tegen de vlakte gegaan. Onderstaande foto’s tonen oud en nieuw.

Einde jaren 90 werd ook de jachthaven gerealiseerd, wat terecht werd beschouwd als een belangrijke toeristische troef voor Turnhout, want weinig gemeenten kunnen uitpakken met een jachthaven die zo dicht bij het centrum van de stad ligt. 

Maar, hoe idyllisch het daar ook allemaal mag ogen, onder de waterlijn manifesteren zich toch al enige tijd wel wat problemen. In 2023 kwamen deze vrij stevig tot uiting. Jef Van  Nooten van HLN, schreef in die krant zelfs dat een Havenoorlog woedt in ‘mooiste plek van Turnhout’: “Verplichte sluiting na sabotage en vernielingen”…

Het zit er bovenarms op tussen de twee clubs die de jachthaven aan de Nieuwe Kaai in Turnhout beheren. De jachthaven vormt daardoor al maandenlang het decor voor sabotage, scheldtirades en diverse inbreuken. Het stadsbestuur heeft er genoeg van en neemt drastische beslissingen. “Toilet- en andere afvalwater dat zomaar in het kanaal wordt geloosd, dat kan echt niet.” Maar hoe is het zover kunnen komen?

De jachthaven in Turnhout bestaat officieel uit twee delen maar er zijn wel twee beheerders/uitbaters. Met name nv De Haven en de vzw Taxandria. Beide clubs hebben daarvoor een concessieovereenkomst met De Vlaamse Waterweg. “Dat er twee uitbaters zijn in één kom is een beslissing van De Vlaamse Waterweg. De twisten tussen beide uitbaters zijn al een paar jaar bezig, en zijn intussen hoog opgelopen”, zegt schepen van Toerisme Stijn Adriaensens. We hebben al een paar keer getracht om te bemiddelen tussen beide clubs, maar dat heeft geen resultaat gehad. Intussen blijft de ene klacht na de andere binnenkomen. Het moet stoppen zegt schepen Stijn Adriaensens. Burgemeester Paul Van Miert heeft de politie ook de opdracht gegeven om het clubschip van vzw Taxandria met onmiddellijke ingang te sluiten  

https://www.hln.be/turnhout/havenoorlog-woedt-in-mooiste-plek-van-turnhout-verplichte-sluiting-na-sabotage-en-vernielingen~ab432edf/

Zowat 8 maanden geleden -1 juni 2025- bracht GVA het nieuws Een nieuwe vereniging, De Nieuwe Jachthaven vzw, waarin zowel omwonenden als booteigenaars zijn vertegenwoordigd, wil van de Turnhoutse jachthaven weer een parel maken. Die parel heeft zoveel glans verloren dat veel toeristen de jachthaven mijden. We hebben een beerput geopend maar willen niet in het verleden blijven steken klonk het bij de initiatiefnemers ! Veel steigers zijn leeg. We willen graag weer toeristen aantrekken. Maar dit is een ingewikkeld dossier. We gaan in overleg met de verschillende actoren, aldus Turnhouts schepen van Toerisme, Annemie Der Kinderen (N-VA/CD&V)

Momenteel heb ik alvast niet het gevoel, noch de indruk dat de lucht tussen de verschillende partijen is opgeklaard. Nu, onlangs nog schreef het linkse Apache dat een beerput de lucht blijft vervuilen met stikstof, ook als er géén varkens meer boven die beerput staan. In het geval van de nodige relance van de Turnhoutse jachthaven vermoed ik dat het -al dan niet oudere- demonen zijn die hun macht niet willen loslaten…

Helaas, want ik ben overtuigd dat de initiatiefnemers van de Nieuwe Jachthaven vzw absoluut heel goede bedoelingen hebben…maar dat de beerput opnieuw werd dicht  gelegd…door die demonen !

Ondertussen heeft het centraal gelegen Boothuis, van binnen, een ware metamorfose gekregen. Zij zijn dan ook helemaal klaar voor een herstart van een bloeiende en erg aanlokkelijke jachthaven. Het is hen en de nieuwe VZW dan ook van harte gegund.

Wegens hartritmestoornissen (fibrillaties) werd in 2015 een eerste keer een ablatie toegepast in het Z.O.L. (ziekenhuis Oost-Limburg) in Genk. En in 2017 volgde de tweede ablatie.

Wat is ablatie ? Bij hartritmestoornissen is de elektrische aansturing van het hart verstoord. Er ontstaan prikkels op verkeerde plaatsen, of ze volgen een verkeerde route over het hart. Bij een ablatie beschadigt de arts het hartweefsel juist op die plaatsen. De littekens die ontstaan, blokkeren de voortgeleiding van elektrische prikkels. Patiënten met hartritmestoornissen komen in aanmerking voor een ablatie.

Ik kreeg toen de raad mee van de cardioloog om de twee grootste triggers voor deze hartritmestoornissen, met name alcohol en koffie, te vermijden. Enkel déca-koffie was nog toegelaten. Ik heb mij al die tijd vrij rigoureus aan die aanbevelingen gehouden.

Desondanks werd ik tijdens Turnhout kermis vorig jaar opgenomen in UZ Leuven waar ik op 14 augustus een open-hart operatie heb ondergaan om enkele overbruggingen aan te brengen. En de hartrevalidatie daaropvolgend loopt begin februari ten einde.

Dit alles om te zeggen dat ik blij ben met de recente opening van  twee nieuwe koffiehuizen in Turnhout. Met name Roast op de Grote Markt en St. Bean in de Patersstraat. Wij gaan er zeker eens langs gaan en wensen beide nieuwkomers in de Turnhoutse horeca ook veel succes.

https://www.gva.be/regio/antwerpen/kempen/turnhout/twee-zussen-verbouwen-huis-tot-koffiezaak-st.-bean-we-hadden-beiden-geen-horeca-ervaring-maar-drinken-wel-graag-koffie/125440824.html

Investeren in zorg

Dat is wat Orion in onze stad wil doen. Zo lees ik in HLN dat bij Orion maar liefst 25 miljoen euro gaat naar de realisatie van een nieuw woonzorgcentrum voor mensen met dementie. “De Nieuwe Vliet wordt allesbehalve een klassiek woonzorgcentrum”, klinkt het bij Orion, “maar een plek waar mensen écht kunnen wonen, niet gewoon verblijven.” Zonder twijfel is dit een  nuttige èn nodige investering.

De nieuwe site zal wellicht opgetrokken worden in de wijk Niefhout, en zou, onder voorbehoud, plek moeten bieden aan 90 bewoners. De zorggroep hoopt tegen 2030 de deuren van De Nieuwe Vliet te kunnen openen. En dat dit op Niefhout zal komen lijkt me logisch vermits er altijd al Op de hoek van de Diksmuidestraat en de Bareelstraat, naast het Fanny Aubergéplein, een woonzorgcentrum zou worden gebouwd met plaats voor 135 bewoners.  

Welke toekomst voor campus Sint-Elisabeth ?

Dat jaartal, 2030, is ook het jaar wat aanvankelijk werd vooropgesteld voor de opening van het nieuwe ziekenhuis, te bouwen langs de Steenweg op Merksplas waar nu campus Sint- Jozef is. Maar één en ander is al wel enkele jaren opgeschoven, wat voor zulk groot project ook niet abnormaal is.

Maar hoe dan ook zal de campus Sint-Elisabeth op termijn worden geïntegreerd in het nieuwe ziekenhuis. En dan is mijn vraag wat er met die gebouwen zal gebeuren. Ooit droomde gewezen OCMW voorzitter Luc Op De Beeck om van deze campus een zorghotel te maken…

Parallel met de ontwikkelingen en vorderingen bij het bouwen van het nieuwe ziekenhuis, lijkt me een opvolging noodzakelijk, van wat er met het oude ziekenhuis zal gebeuren en welke invulling dit wel of niet zal krijgen.

…aan de spoorwegovergang

Wie een beetje vertrouwd is met de omgeving van het Turnhoutse station weet wellicht dat er een kort stukje fietspad is voorzien voor het fietsverkeer, dat vanuit de De Merodelei, de Spoorwegstraat wil inrijden ter hoogte van den bareel aan het station.

Meer en meer merk ik dat dit stukje fietspad steeds vaker in  de verkeerde richting wordt gebruikt door fietsers en gelijkgestelden en zelfs door bromfietsers.

Zo ben ik al enkele keren flink in de remmen moeten gaan als ik met de auto de Spoorwegstraat wil inrijden en er plots een fietser, komende uit de Spoorwegstraat, pardoes de weg dwarst om dan zijn weg verder te vervolgen langs het fietspad aan de verkeerde kant van de De Merodelei. Hetzelfde euvel doet zich ook voor in omgekeerde richting (Spoorwegstraat uit met de auto)

Bovendien is dit een erg gevaarlijk hoekje vermits fietsers die mekaar moeten kruisen, langs beide kanten slecht zicht hebben wegens een haag en de signalisatie van de overweg. Het zou goed zijn om op één of andere wijze aan te duiden dat dit stukje fietspad bedoeld is voor éénrichtings verkeer, namelijk om de Spoorwegstraat in te rijden.

Ook al een beetje ongelukkig aangeduid is een hindernis op het voetpad van de Bareelstraat. (richting park Spooreinde) Er werd daar een scheef gereden parkeerautomaat weggehaald waardoor er een hindernis ontstaan is van een vijftal centimeter hoog…amper aangeduid wat het zeker als het donker is toch wel gevaarlijk maakt…

Onder begeleiding zal een bus van De Lijn -een dubbel gelede bus neem ik aan- de straten verkennen waarlangs ze zullen moeten rijden zodra het nieuwe circulatieplan in 2027 in voege zal treden. Vermits  De Lijn reeds akkoord was gegaan niet langer bussen door de Gasthuisstraat te sturen, dacht ik dat het nieuwe parcours dan ook al was uitgetest…

Maar dat zal dus nu pas gebeuren waarbij de Victoriestraat, Korte Vianenstraat, Patriottenstraat, Rubensstraat en Papenbruggestraat de te volgen weg zal worden. Ik kan mij voorstellen dat het niet vanzelfsprekend is om dergelijke bussen zonder hindernissen deze straten te laten volgen.

Zo heb ik al meermaals vastgesteld dat het géén sinecure is voor de chauffeur om zo’n dubbel gelede bus van de Prinsenstraat door de bocht te maneuvreren (aan de Kongostraat) om de Karel Oomsstraat in te draaien…Als het tegenliggend verkeer niet  tijdig stopt en/of plaats maakt, kan de bus gewoon niet verder !

En als die bus aan het einde van de Karel Oomsstraat links de Nieuwe Kaai op moet, is de draaicirkel zodanig groot dat zelfs de stoep mee moet worden ingenomen…

Een oververzadigde ring

Met het nieuwe circulatieplan zal langs alle kanten nog meer verkeer de ring rond Turnhout moeten nemen. Zo ook omdat in de toekomst de Rubensstraat zal worden voorbehouden voor plaatselijk verkeer en bussen van De Lijn.

Met als gevolg dat nog meer verkeer via de ring zal moeten om het AZ Turnhout, campus Sint-Elisabeth te bereiken, waardoor het kruispunt Ring-Graatakker nog meer dan nu overbelast zal raken.

In dat verband kreeg ik enkele dagen geleden nog de vraag kan je je connecties nog eens aanspreken ivm de afslag van de ring komende van Brasserie stadspark en daar Turnhout inrijden?  Het is daar soms zo erg dat er twee rijen staan aan te schuiven voor dat de baan splitst en heel het doorgaand verkeer blokkeert.....

Een begrijpelijke vraag maar om aan dat probleem tegemoet te komen zijn er ongetwijfeld aanpassingen nodig aan de weginfrastructuur. Zo bvb het verlengen van de afslagstrook -maar is daar wel ruimte voor- en het verlengen van de groentijd, maar dan zet je uiteraard de hele regeling van dit conflictvrije kruispunt op de helling.

Mijn connecties om dit te regelen zijn zwaar onvoldoende. Dit is immers voer voor de Turnhoutse èn bovenlokale mobiliteitsexperten !

…en wat is een gezonde sociale balans tussen verschillende bewoners in Turnhout ?!

En nee hoor, deze vraag komt niet zomaar uit de lucht vallen maar is me ingegeven door één van de

Beleidsdoelstellingen  In Turnhout woon je graag en goed De stad Turnhout wil de komende jaren haar rol als regisseur van stadsontwikkeling versterken. We bouwen aan een stad die aantrekkelijk en leefbaar is voor iedereen, met kwaliteitsvolle woon- en leefomgevingen en een gezonde sociale balans tussen verschillende bewoners. Dit betekent dat beeldkwaliteit, betaalbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid hand in hand moeten gaan.

Wil men een gezonde spreiding tussen jong en oud ? Of tussen gezinnen en alleenstaanden ? Of tussen werkenden en niet-werkenden ? Of tussen eigenaars -zij die dus belastingen betalen via kadastraal inkomen- en huurders ? Wetende dat in de Heizijdse Velden, heel wat koopwoningen in aanbieding zijn waar zelfs 5 jaar vrijstelling van kadastraal inkomen op van toepassing is.

Of moet/mag ik hieruit begrijpen dat men een betere spreiding wil tussen autochtone Binken en nieuwkomers ?

Zo bijvoorbeeld dat de stad incentives zou uitwerken om nieuwkomers inzake wonen beter te spreiden over de stad. Nu zijn er nogal wat statistische sectoren waar bovengemiddeld (gemiddelde op 1/1/2025 is 43% inwoners van vreemde herkomst) veel nieuwkomers wonen. Zoals Luchtenberg 50%; Warande = 64%; Broekstraat = 60%; Turnhout Centrum = 52% en Gildenstraat = 50%

Maar Heizijde met 31% en Zevendonk met maar 21% huisvesten duidelijk veel minder nieuwkomers.

Turnhouts gemeenteraadsvoorzitter en  federaal parlementslid Achraf El Yakhloufi  (Vooruit) heeft dit blijkbaar voor zichzelf nu al geregeld. Volgens GVA zou de man immers een Antwerpse inwoner zijn die zondagavond fel zal supporteren voor Marokko, nu  de finale van de Africa Cup op het programma staat. Met  Senegal tegen gastland Marokko

https://www.gva.be/regio/antwerpen/regio-antwerpen/antwerpen/dit-verwachten-bekende-marokkaanse-antwerpenaren-van-de-africa-cup-finale-het-publiek-gaat-de-spelers-dat-extra-duwtje-in-de-rug-geven/124221228.html

Maar, alle gekheid op een stokje…het stedelijk beleid zou er goed aan doen om op een open manier te communiceren wat zij wel of niet verstaan onder sociale balans inzake wonen en hoe je daar bijvoorbeeld ook de leefbaarheid en beeldkwaliteit mee kan verbeteren !

…en dan heb ik enkele bedenkingen klaar

De feestverlichting in de stad Turnhout zal na het weekend alweer uitdoven. En het moet gezegd, het was ongetwijfeld de mooiste  in de wijde omtrek rond de stad. Vooraleer alles af te breken en op te bergen tot dit najaar, is er nog de grootscheepse activiteit van Turnhout by night. Binnen de kortste tijd waren de 10.000 beschikbare tickets uitverkocht. En dat was vorig jaar ook al het geval. Zonder twijfel zet dit Turnhout op de kaart !

En zo waren er in het verleden nog wel festiviteiten die Turnhout tot ver over de grenzen, bekendheid gaven. Denk maar aan de Turnhoutse vrijdagen.

Maar 7 jaar geleden -mei 2019-  besliste het toenmalig stadsbestuur  om een festiviteit, tegelijk ook een geweldig Turnhouts volksfeest, met name Verloren Mondagh, wat in 2002 in het leven werd geroepen, te schrappen van de feestkalender. Het evenement op de Grote Markt vond traditioneel plaats op de eerste zondag na de gewone ‘Verloren Maandag’.

Dat de bakkersbond  telkens zorgde voor 3.500 worstenbroden en appelbollen, zegt duidelijk ook heel wat over het succes van deze -jaarlijkse- verloren mondagh. Een waar volksfeest dus ! Om ook de vele nieuwkomers in onze stad aan te moedigen om naar dit volksfeest te komen werden in de laatste editie zelfs halal-worstenbroden te koop aangeboden. Helaas had dat niet het verhoopte gevolg wat hun aanwezigheid betreft.

Toen ik eerder deze week op RTV de reportage zag hoe het gemeentebestuur van Ravels, aan maar liefst -1.200- inwoners worstenbrood en appelbollen serveerden, in 4 shiften van 400 personen dacht ik vanzelfsprekend terug aan dit vroeger volksfeest in onze stad.

Temeer omdat voor het afschaffen van de verloren mondagh activiteit op de Turnhoutse markt als reden werd opgegeven oubollig en te duur… Nu zal ik alvast de laatste persoon zijn om de gemeente Ravels en/of de inwoners ervan als oubollig te beschouwen…

Trouwens, ook in de dienstencentra van Orion werd afgelopen maandag aan vele tientallen Turnhoutenaren worstenbrood en/of  appelbollen aangeboden. Tegen betaling uiteraard. Het blijft wat mij betreft eeuwig zonde dat dit volksfeest in 2019, met één pennentrek van de kaart werd geveegd !!

Maar, over oubollig gesproken…dat lijkt mij wel van toepassing op de formule van klinken met de Binken. Slechts een paar honderden Binken doen nog de moeite om erbij te zijn. Dat staat dan ook in schril contrast met 1.200 ‘Ravelse Pieren’ die kwamen smullen in het gemeenschapscentrum De Wouwer. Of met de 3.300 inwoners die in de gemeente Balen present tekenden voor een nieuwjaarsontbijt in open lucht nog wel.

Trouwens, wat klinken met de Binken betreft, valt nog steeds -net zoals destijds bij verloren mondagh-  de afwezigheid op van de vele nieuwkomers in onze stad. En zoals je weet betreft dat al meer dan 50% van de Turnhoutse bevolking, jonger dan 65 jaar. Dit stadsbestuur hecht, zoals ook uitvoerig in de meerjarenplannen beschreven, veel belang aan verbinding en goed samen-leven.

Steeds weer vraag ik me af : hebben die vele nieuwkomers (zij) wel nood aan verbinding met ons (wij) ?! Of betreft dit bij wijze van spreken eerder een kwestie van collectieve zelfbevrediging van het linkse heir in onze stad ?!

Inzake verbinding en goed samenleven geef ik graag deze treffende reactie -letterlijk- weer, die ik kon lezen onder het artikel in HLN van 1 mei 2019, waarin vermeld dat de stad stopt met verloren mondagh

Ja ja nieuw bazen nieuwe wetten word gezegd . Een deel van de turnhoutenaars hebben in hun eigen voet geschoten. Da noemen ze de kracht van verandering. Straks mogen we ons misschien nog geen binken meer noemen.

https://www.nieuwsblad.be/regio/antwerpen/kempen/turnhout/volksfeest-verloren-mondagh-op-turnhoutse-markt/55129855.html

https://www.hln.be/turnhout/stad-stopt-met-verlooren-mondagh-oubollig-en-te-duur~ab83996e/

https://www.rtv.be/actualiteit/verloren-maandag-ravels-valt-op-woensdag-1200-inwoners-eten-samen-worstenbroodjes-en

https://www.rtv.be/entertainment-en-ontspanning-actualiteit-en-nieuws/nieuwjaarsontbijt-voor-3300-inwoners-open-lucht

…van stad Turnhout, nader bekeken.

Een dik bundel van 300 blz is het geworden, de meerjarenplanning voor de periode 2026-2031. Heeft elk lid van de gemeenteraad dit bundel helemaal doorgelezen, al is het maar diagonaal ?!

Wellicht was iedereen vooral geïnteresseerd in de pagina’s 78 t/m 92. Met name in de exploitatieuitgaven -waar gaat hoeveel geld naartoe- en het overzicht van de investeringen per jaar. Geef toe, dat is dan ook het meest concrete om mee uit te pakken…

Vanaf blz 110, kan je kennis nemen van het overwegingskader.

En dan stel ik vast dat bij het hoofdstuk uitdagingen, hopeloos verouderde cijfers werden gebruikt. Zo wat het aantal inwoners betreft -47.305-, en ook wat het aantal inwoners van niet-Belgische herkomst -40%-  betreft.  De werkzoekendengraad van -10% – Ook dit vermelde cijfer, is alles behalve actueel en dus ook niet correct.

Juiste cijfers

Op 1/1/2025 tellen we in Turnhout -47.965- inwoners. 27.393 van Belgische herkomst = 57,11%; en  20.572 van vreemde herkomst = 42,89%. Het aantal inwoners van niet-Europese herkomst -10.743- is dan ook 22,4% en niet 21% zoals vermeld.

Naar leeftijd bekeken zijn er 38.263 inwoners van 0 tot 64 jaar. Het aantal Belgen in deze groep = 18.825 of 49,19%. Deze cijfers werden al op 12/6/2025 gepubliceerd in Statbel… Per 1 januari 2026 zal het cijfer van inwoners van vreemde herkomst kort bij of zelfs hoger liggen dan 45%...

Wat de werkloosheidsgraad betreft, het gemiddelde in 2024 was 11,4% en in 2025 zelfs 12% (maar dat laatste cijfers was bij het schrijven van dit plan nog niet gekend)

Beleidsdoelstellingen…

…zijn er in totaal 14. Eén ervan is om van Turnhout een veilige stad te maken. Overal en voor iedereen.

U leest er alles over in het MJP vanaf blz 17 t/m blz 20 

Enkele uittreksels Een veilige stad is een stad waar mensen zich thuis voelen, met vertrouwen de straat op gaan en zorg dragen voor elkaar en hun omgeving. Turnhout kiest resoluut voor een integraal veiligheidsbeleid, waarin preventie, handhaving en nazorg elkaar versterken. Samen met politie, hulpdiensten, partners en inwoners bouwen we aan een stad waar veiligheid en leefbaarheid hand in hand gaan. We pakken overlast en inbreuken kordaat aan, versterken het veiligheidsgevoel en zorgen voor een nette, ordelijke publieke ruimte. Tegelijk bereiden we ons voor op noodsituaties, zodat Turnhout ook in crisismomenten weerbaar blijft.

Turnhout ontwikkelt een stadsbrede veiligheidsstrategie die data- en risicogestuurd is. We vertrekken vanuit lokale noden en signalen en werken gebiedsgericht, met aandacht voor de leefbaarheid van buurten, jeugd, digitale weerbaarheid en de aanpak van huiselijk geweld. De strategie steunt op samenwerking: politie, zorg, onderwijs, ondernemers en bewoners nemen samen verantwoordelijkheid. Transparantie en vertrouwen staan daarbij centraal. We werken met duidelijke indicatoren, een publiek dashboard en regelmatige evaluatie, zodat resultaten zichtbaar zijn en beleid bijgestuurd kan worden. Een veilige stad is ook een nette stad. Met een strategie voor een verzorgde en aantrekkelijke uitstraling pakken we storende plekken zogenaamde “blackpoints” – gericht aan. Door nauwe samenwerking tussen stadsdiensten en politie zorgen we ervoor dat elke buurt een nette, positieve indruk geeft. Kleine ingrepen kunnen daarbij een groot verschil maken voor het veiligheidsgevoel.

Veiligheid is meer dan cijfers; het is ook een gevoel. We luisteren actief naar bewoners via meldingen, buurtgesprekken en bevragingen om beter te begrijpen wat onveiligheid veroorzaakt. We zetten sterk in op sensibilisering en verantwoordelijkheid. Door burgers te informeren, angstbeelden te ontkrachten en samen oplossingen te zoeken, groeit het vertrouwen in de buurt en de stad. Via buurtprojecten en weerbaarheidstrainingen stimuleren we mensen om alert, betrokken en solidair te zijn. De politie blijft zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig in het straatbeeld. Ze reageert snel op meldingen en werkt nauw samen met stadsdiensten om signalen te vertalen naar concrete acties. Daarnaast werken we aan een veilig uitgaansleven. Samen met de horeca ontwikkelen we duidelijke afspraken en reglementen. Jongeren krijgen omstaanderstrainingen en ondersteuning om veilig samen te feesten. Met de jeugddienst coördineren we ook vervoer na fuiven, zodat iedereen veilig thuis geraakt.

Overlast wordt systematisch in kaart gebracht via observatie, buurtgesprekken en data-analyse. Zo kunnen we gericht prioriteiten stellen, acties plannen en resultaten opvolgen. Waar nodig voeren we handhaving uit, bijvoorbeeld bij ondernemers die structureel voor overlast zorgen. Via een gerichte aanpak met controle-instanties en in samenwerking met ARIEC * Antwerpen bestrijden we ook ondermijnende activiteiten. 

* https://www.besafe.be/sites/default/files/2023-04/Brochure%20ARIEC%20Antwerpen.pdf

Wat ik mis is een drempelverlagende actie om aangifte te doen bij de politie. Iedereen zou altijd zonder afspraak  terecht moeten kunnen om een aangifte te doen. Hetzij op het wijkkantoor op Turnova hetzij op het hoofdkantoor…

Is dit een grap ?!

Zo start in 2026 de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan voor Heizijdse Velden, waar mobiliteits- en milieueffecten zorgvuldig worden afgewogen en de gewenste woontypologieën worden vastgelegd. Ondertussen werden hier al tientallen woongelegenheden opgetrokken en werd ook de Fonteinstraat helemaal heraangelegd. Verstandige politici zouden dergelijk uitvoeringsplan opmaken vooraleer de eerste steen werd gelegd…

https://www.turnhout.be/nl/meerjarenplan

…armlastiger dan ooit?!

Ik zou u nu al kunnen antwoorden op die vraag, of eigenlijk op die vaststelling, maar ik nodig u allen uit eerst deze blog te lezen om dan te oordelen over mijn bevindingen.

Uittreksel uit het meerjarenplan v/d stad voor de periode 2026/2031 

Financiële context en uitdagingen De financiële uitdagingen waarmee Stad Turnhout geconfronteerd wordt, zijn structureel en historisch bepaald. Als centrumstad dragen we een disproportionele verantwoordelijkheid voor dienstverlening aan een brede regio van  250 000 tot 300 000 inwoners, terwijl onze inkomsten uitsluitend gebaseerd zijn op het aantal Turnhoutse inwoners. Deze situatie is een rechtstreeks gevolg van de gemiste fusie in de jaren ’70, waardoor Turnhout geen schaalvoordelen geniet zoals andere centrumsteden. De structurele onderfinanciering wordt versterkt door federale en Vlaamse maatregelen die een directe impact hebben op lokale besturen. Hervormingen in fiscaliteit, wijzigingen in dotaties en opgelegde beleidskeuzes, zoals de beperking van werkloosheidsuitkeringen, zorgen voor extra lasten, vaak zonder voldoende compensatie

Het is onvoorstelbaar kras, dit in het beleidsplan te moeten lezen. Immers, bestaat het bestuur v/d stad Turnhout uit de partijen Vooruit, CD&V en NVA. Diezelfde partijen maken ook de Vlaamse regering uit net zoals zij ook het Vlaamse deel van de federale regering vormen… In het Vlaams parlement hebben wij zelfs twee vertegenwoordigers, met name Hannes Anaf, burgemeester en Paul Van Miert, schepen financiën.

Zij hebben alvast niet kunnen bekomen,  dat de Vlaamse regering verplichte fusies heeft opgenomen in het regeerakkoord. En dan te weten dat CD&V Turnhout, in 2018 de grootste pleitbezorger was voor een fusie... Evenmin krijgt Turnhout als kleinste centrumstad maar met wel grootstedelijke problemen, ook maar één euro extra financiering om het hoofd boven water te houden. 

En verder kan je die zaak van gemiste fusie wellicht nog blijven opnemen in meerjarenplannen, tot Sint-Juttemis…nu Turnhout op het einde van de planningsperiode (31/12/2031) ruim 130 miljoen schulden zal torsen -2.719 € /inwoner- en er dus absoluut géén sprake kan zijn van een bruidsschat, tenzij nen hoop schuld, kan je zelfs een verplichte fusie op uwen buik schrijven of ergens steken waar het nooit zonlicht zal zien. Deze schuld komt dan nog eens bovenop de grote socio-economische verschillen tussen Turnhout en omliggende gemeenten.

Uit het meerjarenplan

Dit meerjarenplan vertrekt vanuit een duidelijke overtuiging: samenleven vraagt gedeelde waarden, wederzijds respect en duidelijke afspraken. Als stadsbestuur zetten we daar stevig op in. We kiezen voor een consequente aanpak van gedrag dat het samenleven onder druk zet. Maar evenzeer bouwen we een stad waarin iedereen die positief wil bijdragen, zich welkom en gezien voelt. Turnhout is van en voor alle Turnhoutenaren, ongeacht afkomst of overtuiging. Het is net die gedeelde basis die onze stad doet groeien.

Groeien, zoals de afgelopen jaren, in collectieve armoede wellicht. In aantal nieuwkomers ongetwijfeld ook. In nog meer lefloongerechtigden…

Neem nu de uitgaven die Turnhout voorzien in 2026 voor individuele hulpverlening OCMW (lees : leefloon) Een bedrag van 14,06 miljoen € en ook nog een bedrag van 3,6 miloen € voor tewerkstelling leefloners in het kader van art. 60 v/d OCMW-wet. Ruim 17 miljoen dus, of –386 €/inwoner.

De Steden Geel, Hoogstraten, Herentals en de gemeente Mol, die allen een centrumfunctie hebben,  geven samen iets meer uit dan 17 miljoen € aan leeflonen…zij tellen samen 132.313 inwoners en geven dus –128,5 €/inwoner uit.

Dichter bij huis in de samenwerkende gemeenten met Turnhout, zijnde Beerse, Kasterlee, Lille, Oud-Turnhout en Vosselaar is voor 2026, iets meer dan 7,2 miljoen € voorzien aan leefloon. Met 82.449 inwoners komt dat neer op 87,3 €/inwoner.

De kosten voor de pensioenen in Beerse = 265.907 €; Kasterlee = 199.000 €; Lille = -130.550 € ; Vosselaar = 237.337 € en Oud-Turnhout = 223.300 € steken erg bleek af tegen die van de stad Turnhout, namelijk 17,6 miljoen € per jaar…

En ja, ook daarover staat in het MJP, vermeld dat de Turnhoutse ziekenhuizen zorg verlenen voor de ruime regio. Maar daarop blijven ‘hangen’ heeft helaas ook al geen zin. Want dat zijn beslissingen die in de fusieonderhandelingen werden genomen door de beleidsverantwoordelijken van toen  in een ware wir schaffen das houding.

Zoals ik bij de inleiding al schreef, dat het erg kras is wat in het MJP geschreven staat, dan is wat ik vandaag te lezen krijg in de W16 van Wouter Verschelden inzake kras zijn, minstens top of the bill… De regio’s zijn overgefinancierd”, geeft men binnenskamers ook toe bij de N-VA: het echte probleem is dat er gewoon te veel geld is op het Vlaamse niveau, om nog goed te zijn. De luxeproblemen waarover gebikkeld wordt, zijn tekenend. Die luxeproblemen noemen financiële cadeautjes die blijkbaar zowel door ministers  Zuhal Demir als Caroline Gennez en Jo Brouns her en der worden uitgedeeld.

Komaan Hannes en Paul, dit is hèt moment om te zorgen dat onze stad nu eindelijk ook eens een financiële tegemoetkoming krijgt om de almaar stijgende armlastigheid van  de stad deels te lenigen. Het moet dan wel  een substantieel bedrag zijn dat vele malen hoger ligt dan een een pot verse soep !

Mijn antwoord op de vraag is Turnhout armlastiger dan ooit ?!…is uitgesproken JA, zonder twijfel !

…over de doppers/leefloners, in Turnhout.

De beslissing van de federale regering om de werkloosheid in ons land, net zoals in alle andere Europese landen, voortaan in de tijd te beperken tot 2 jaar; de uitsluitingen die als gevolg daarvan zouden volgen, te beginnen op 1/1/2026 met wie dan al minstens 20 jaar werkloos was; de vraag of en hoeveel er dan zouden terecht komen bij de OCMW’s om hun eventueel recht op leefloon te (laten) onderzoeken… In welke mate dit tot op heden in Turnhout het geval zou zijn, daar heb ikzelf géén zicht op. Lees : die cijfers ken ik niet.

Het was afgelopen jaar zeker één van de veel besproken onderwerpen in de Vlaamse media. Gaandeweg -maar tegelijk ook rijkelijk laat- ontdekten journalisten dat er ook flink wat vergeten werklozen zouden worden uitgesloten. Werklozen die bij VDAB al enkele jaren de stempel van niet toeleidbaar of onbemiddelbaar naar de arbeidsmarkt hadden gekregen…om allerlei maar meestal wel medische redenen/beperkingen.

Zelf had ik dat reeds in het voorjaar uitvoerig beschreven, in een blog van 27 maart ll https://wolput.com/2025/03/27/een-vergeetput-voor-werklozen/

Dit gezegd zijnde, hoe zit het met de cijfers in Turnhout ? Ik wilde u de evolutie schetsen van de laatste 5 jaar, de – gemiddelde- cijfers van 2020 en die van 2025. Maar 2020 was, zoals u zich nog wel zal herinneren, een coronajaar, waarin we sinds maart, meermaals te maken hadden met sluitingen van bedrijven, scholen, winkels en horeca. Dit had toen een felle stijging van de tijdelijke werkloosheid als gevolg maar evenzeer van de volledige werkloosheid. Zo bijvoorbeeld in april 2020, waar er 2.629 werklozen werden geteld in onze stad, maar liefst 220 werklozen meer dan in januari.

Een vergelijking tussen de -gemiddelde- cijfers van  2019 en 2025 lijkt me dan ook correcter en alvast veel minder incidenteel dan deze van 202O.

Het eerste cijfer is dat van 2019 en het tweede cijfer is van 2025

Aantal werklozen volgens origine = 2.394  –  2.632. Aantal Belgische werklozen = 1.152 (48,1%)  –  981 (37,2%)  Aantal werklozen uit EU 13 (voornamelijk Roemenen, Polen en Bulgaren) = 146  –  170 Aantal Afrikaanse werklozen = 346  –  434; Aantal Aziatische werklozen = 378  –  526

Volgens werkloosheidsduur = -1 jaar  1.114  –  1.152  Tussen 1 en 2 jaar werkloos  400  –  501  +2 jaar werkloos  835  –  870

Volgens leeftijd 18 tot 29 jaar = 670  –  762   30 tot 44 jaar = 807  –  954    45 tot 59 jaar = 697  –  681.

Je kan niet anders dan concluderen dat de werkloosheid in Turnhout voornamelijk een probleem is van jonge werklozen/leefloners. Het waren er 1.477 tussen 18 en 44 jaar in 2019 en het zijn er 1.716 in 2025…of een stijging van +16%.

Pas sinds 2022 noteert Arvastat de afstand tot de arbeidsmarkt. Zij verdelen dat onder in *korte afstand =406 in 2022 en 376 in 2025. *Gemiddelde afstand  = 559  -  694 en *lange afstand = 1.184  -  1.560. De ferme stijging van bijna +380 werklozen met een lange afstand tot de arbeidsmarkt heeft wellicht te maken met het stijgende aantal werklozen die geen Nederlands kennen. Dat waren er 487 in 2019 en is opgelopen tot 754 in 2025 !

Ook nog vermelden dat de werkloosheidsgraad in Turnhout, 11,8% was in 2019 en 12,1% in 2025. Turnhout heeft duidelijk géén vruchten kunnen plukken van zowel de heropleving van de arbeidsmarkt na corona en de daaropvolgende hausse van vacatures die maar niet konden worden ingevuld.

Wie deze cijfers bekijkt, zal samen met mij concluderen dat dit veel, heel veel te maken heeft met de profielen van de Turnhoutse werklozen/leefloners die niet of in onvoldoende mate beantwoorden aan de noden van de arbeidsmarkt.

Ter informatie wil ik ook de cijfers van het aantal leefloongerechtigden vermelden. Dat waren er 1.091 (24,43 per duizend inwoners) in 2019 en 1.151 (24 per duizend inwoners) in de periode augustus 2024 tot juli 2025.

Zowel inzake werkloosheid als inzake leefloongerechtigden is er dus echt wel sprake van een stand still in onze stad de afgelopen 6 jaar. Gezien de maatregelen van uitsluiting werklozen, die dit jaar zijn ingegaan, zullen de cijfers werklosheid sterk dalen en deze van het leefloon nog stijgen. Want aan de reeds gekende, huidige cijfers inzake leefloon, zal op zich weinig veranderen. Zij moeten wel ingeschreven staan als werkzoekende bij VDAB, maar kunnen niet worden uitgesloten door RVA, vermits ze ten laste zijn van het OCMW.

In de meerjarenplanning van de stad is 3,6 miljoen € per jaar voorzien voor tewerkstelling van -een honderdtal- leefloners in het kader van art. 60. Zullen deze gelden uitsluitend worden aangewend ten behoeve van reeds gekende leefloongerechtigden dan wel ook voor de uitgesloten werklozen die in aanmerking komen voor een leefloon ?!

…maar vooral ook onverstandig…

Betreft de beslissing van Vooruit schepen Kelly Verheyen, om 30.000 euro voor klusdienst MorgenMakers te schrappen.  Daardoor valt de mogelijkheid weg voor 55-plussers in Turnhout, om tegen een verlaagd tarief kleine klussen in en rond de woning te laten uitvoeren

Waarover gaat dit ?

55-plussers en kwetsbare gezinnen betaalden voor tuinonderhoud, verhuizingen, schilderwerken, beperkte sanitaire werken en kleine elektriciteitswerken geen 30 euro per uur bij de klusdienst van MorgenMakers, -de nieuwe naam voor  WEB-Blenders-  maar slechts 18 euro. Dat kon, omdat de stad Turnhout voor dat aanbod bijbetaalde.

Turnhoutse medioren en senioren die de klusdienst willen inschakelen, moeten er vanaf volgende week dus 30 euro (plus btw en voorrijkosten) voor betalen. Door deze convenant op te zeggen brengt Verheyen ook de dienstverlening voor andere gemeenten in gevaar. 

De beslissing van Turnhout om de samenwerking en financiering van de klusdienst te stoppen, kan gevolgen hebben voor deze dienstverlening in de andere deelnemende gemeenten, zijnde Oud-Turnhout, Vosselaar, Beerse, Merksplas, Hoogstraten, Baarle-Hertog, Ravels, Arendonk en Rijkevorsel, zo schrijft GVA.

Politiek onverstandig

Louter politiek gezien is dit een onverstandige, zelfs verbijsterende beslissing. Amper 4 dagen geleden immers werd met grote bombarie èn met aanwezigheid van de werkgever van Kelly Verheyen, Vlaams minister Caroline Gennez (Vooruit) het eerste bord warme, maar vooral GRATIS soep uitgeschept. En dat allemaal in het eerste leerjaar van de stedelijke basisschool. Het is de start van het proefproject rond soep op school, waarbij drie Turnhoutse scholen en vijfhonderd leerlingen betrokken zijn. Na de zomer evalueren we het project en hopen we het stapsgewijs uit te breiden naar alle 5.500 leerlingen in onze stad.

Onbekend is onbemind

De belangstelling was te klein om voor deze convenant met MorgenMakers te blijven betalen, zegt schepen van Welzijn Kelly Verheyen .

En dat zal kloppen. Bij navraag vandaag bij meerdere  mogelijke gebruikers uit de doelgroep van 55+, kwam ik tot de vaststelling dat niemand van hen van deze dienst èn de gunstige voorwaarden op de hoogte was.

Maar een verstandige politicus/politica zou dat zeker op een geheel andere wijze hebben aangepakt.

Niet afschaffen maar bij het vernieuwen of verlengen van deze convenant gebruik hebben gemaakt om hierbij de Vlaamse minister van werk en competenties, Zuhal Demir uit te nodigen (of komt die misschien niet uit de juiste partij ?!) èn tegelijk een campagne te starten om de inwoners in Turnhout, die in aanmerking komen om beroep te doen op deze klusjesdienst, van het bestaan hiervan èn de tussenkomst van de stad Turnhout, op de hoogte te brengen…

Maar zoals het nu is gelopen, zou men in het onderwijs, in het beste geval,  verwijzen naar een tweede zit.

Artikel GVA dd 9/1/2026 (achter een betaalmuur) https://www.gva.be/regio/antwerpen/kempen/turnhout/stad-schrapt-30.000-euro-voor-klusdienst-morgenmakers-amper-107-keer-gebruikt-dat-is-280-euro-per-persoon/122526219.html

Artikel GVA dd 5/1/2026 (achter een betaalmuur) https://www.gva.be/regio/antwerpen/kempen/turnhout/minister-gennez-schept-eerste-bord-uit-in-turnhout-ahmad-6-lekker-maar-ik-eet-alleen-oranje-soep/121516212.html

…dat is wat de stad Turnhout volgens het meerjarenplan zal doen.

Op 1 januari dit jaar heeft Turnhout een financiële schuld van ruim 53 miljoen €. Vermits er ook nog een nieuwe lening is voorzien van ruim 31 miljoen, zal de schuld op het einde van dit jaar zijn opgelopen tot ruim 80,8 miljoen (de aflossingen van 4,5 miljoen € zijn hierbij niet inbegrepen).

Maar op het einde van de periode van de meerjarenplanning (december 2031) zal die schuld oplopen tot ruim 130,4 miljoen € en bedragen de aflossingen met bijna 8 miljoen, zowat het dubbele van deze in 2026. 

Omgerekend naar het huidige aantal inwoners is de schuld per einde 2026, 1.685 € per inwoner maar zal dat einde 2031 zal dat al -2.720 €- zijn. De schuld van de stad zou in 2031 zelfs meer dan 80% bedragen van het voorziene exploitatiebudget…

Zoveel schuld en aflossingen, het verontrust mij wel want het legt een zware hypotheek op het toekomstige beleid van onze stad.

Anderzijds ben ik me er ook wel van bewust, dat het is als kiezen  tussen de pest of de cholera. Namelijk meer lenen en schulden maken om te investeren of de stad Turnhout èn het openbaar domein zoals wegen, stoepen, rioleringen enz. … nog verder te laten verloederen !

En in het verleden, is het beleid, zeker inzake de fusies van twee ziekenhuizen tè gul geweest met veel miljoenen om die fusie te smeren. Maar dat heb ik in een vorige blog uitvoerig beschreven. https://wolput.com/2026/01/07/smossen-met-belastinggeld/

Het -exploitatie- budget van 2026…

…is goed voor ruim 145,5 miljoen €. Waaraan zal dat dan worden besteed ?

Het grootste deel is bestemd voor bezoldigingen personeel, -78 miljoen €-  waarbij inbegrepen 17,6 miljoen voor de pensioenen. Het politiek personeel is goed voor een kost van 1,1 miljoen (wedde schepenen en burgemeester)

Toegestane werkingssubsidies slorpen 24,7 miljoen € op. Voor de werking van de politie betalen we -10.431.043 €- en voor de brandweer 3.249.728 €. Zowel voor de politie -909.833 €- als voor de brandweer -629.593 €- is een investeringssubsidie voorzien wat het totale-financiële-  plaatje voor de bescherming van onze veiligheid op -15.220.197 € - brengt.

De individuele hulpverlening van het OCMW (lees leefloon) staat genoteerd voor meer dan 14 miljoen €, maar zal in 2028 terugvallen naar 12,9 miljoen €. Er is bovendien, voor elk jaar,  3,6 miljoen € opgenomen in de planning (voor 2026) om de tewerkstelling art. 60, Dit is een maatregel waarbij het OCMW mensen die moeilijk werk vinden tijdelijk tewerkstelt, vaak bij externe organisaties.

Zo krijgen zij werkervaring en kunnen ze doorstromen naar de arbeidsmarkt. (en als dat niet lukt komen ze in de werkloosheid terecht…) Hoewel deze tewerkstelling grotendeels gesubsidieerd is, nemen we de loonkost op in ons meerjarenplan, omdat het OCMW de werkgever is en verantwoordelijk blijft voor de uitbetaling.

In de tabellen staat ook nog ruim 7,5 miljoen € ingeschreven aan werkingssubsidies voor andere begunstigden. Het zou toch niet meer dan billijk zijn als ook werd vermeld wie die begunstigden zijn en voor hoeveel geld…

Aan de inkomstenzijde wil ik ook graag nog volgende cijfers vermelden zoals 16,8 miljoen €  aanvullende personenbelasting (7,5%) en 25,8 miljoen € aan opcentiemen onroerende voorheffing, lees kadastraal inkomen.

Financiële risico’s

Die allemaal vernomen zou te ver leiden, maar ik wil toch wel het volgende vermelden : de pensioenlasten wegen zwaar door op ons meerjarenplan. Stad Turnhout financiert niet alleen de pensioenen van eigen statutaire personeelsleden, maar ook die van het ziekenhuispersoneel dat zorg levert voor de hele regio. Deze kosten vertegenwoordigen bijna 9% van ons exploitatiebudget en stijgen verder door een dalende Vlaamse tussenkomst vanaf 2027.

Stad Turnhout werkt intensief samen met diverse partnerbesturen en organisaties, waaronder de politiezone en de hulpverleningszone. Stad Turnhout draagt 47,10% bij aan de totale begroting van de politiezone en 26,72% aan die van de hulpverleningszone. Deze financiële engagementen vormen een substantiële belasting op het stedelijk budget. Een belangrijk aandachtspunt is het risico op een verdere stijging van de werkings- en investeringssubsidies voor deze zones. Momenteel stellen we een structureel stijgende tendens vast in de te betalen bedragen. 

In een aantal projecten staat Stad Turnhout borg voor het bekomen van een financiering. Borg staan betekent dat als de schulden niet worden betaald, de schuldeiser de schuld bij de stad zal invorderen. Momenteel zijn er geen aanwijzingen dat de schulden niet worden betaald. Voor de projecten waar de stad borg voor staat, staan de volgende bedragen nog open op 31/12/2024:  • Optisport: 4,26 miljoen euro voor de renovatie van het zwembad • Autonoom Gemeentebedrijf: 2,18 miljoen euro voor de initiële bouw van het zwembad • Gewaarborgde lening Blairon nv: 10,13 miljoen euro Vanuit OCMW Turnhout zijn er de volgende borgstellingen: • Zorggroep Orion: 2,90 miljoen euro • AZ Turnhout: 2,89 miljoen euro

Wie zich verder wil verdiepen in de meerjarenplanning kan hiervoor terecht op de website van de stad Turnhout. https://www.turnhout.be/nl/meerjarenplan

Interessant artikel inzake de steeds oplopende kost van de pensioenen https://www.standaard.be/nieuws/pensioenbom-ontploft-in-gezicht-gemeenten/47884044.html?utm_source=email&utm_medium=referral&utm_campaign=share