…dat is wat in de jaren 2007-2009 wel degelijk werd gedaan in Turnhout.
Bij de verkiezingen van 8 oktober 2006 behaalde CD&V 12 zetels en SPa 6 zetels. Op 1 januari 2007 trad dan ook de coalitie CD&V-SP.a aan, onder leiding van Marcel Hendrickx als burgemeester en Dimitri Gevers en Peter Segers als schepenen van de SP.A. Voor de eerste keer in de Turnhoutse geschiedenis maken de socialisten deel uit van het Turnhoutse beleid en dat zijn ze blijven doen. Nu nog steeds !
En ja, zoals u verder in deze blog zal lezen, de eerste jaren van deze legislatuur leek het wel of er tegelijk ook een ezeltje dat geld schijt, deel uitmaakte van het college van burgemeester en schepenen. Veel had te maken met de fusie van de twee Turnhoutse ziekenhuizen. Een fusie tussen twee totaal verschillende realiteiten, zowel wat het personeel als wat de dokters betreft.
Het Sint-Elisabethziekenhuis was een openbaar ziekenhuis wat destijds werd opgericht door de Gasthuiszusters maar wat, op het ogenblik dat de fusiegesprekken een aanvang namen in 1998, onder beheer van de OCMW-raad van Turnhout stond. En zoals ik al eens eerder heb geschreven in een blog, die OCMW-raad was voor een belangrijk deel samengesteld uit personen die nuttige hand en spandiensten hadden bewezen aan de politieke partijen. Te lezen en te begrijpen als verkiezingsborden plaatsen en verkiezingsaffiches ophangen. Weinigen of zelfs géén van deze raadsleden hadden de nodige competenties om een ziekenhuis te besturen. Dat maakte dat het vooral de dokters waren die de beslissingen namen… Het personeel was allemaal vast benoemd OCMW personeel, of met andere woorden, ambtenaren.
Die dokters hadden meestal ook nog een privépraktijk en huurden voor hun ziekenhuiswerk de nodige ruimtes in het ziekenhuis. Zij betaalden ook (te weinig) afdrachten.
Het Sint-Jozef ziekenhuis aan de Steenweg op Merksplas was een privé ziekenhuis, De geschiedenis van het Sint-Jozefziekenhuis gaat terug naar het jaar 1972 toen de vzw CM-klinieken opgericht werd door de Christelijke Mutualiteit die in 1973 van start ging met de oprichting van de Sint-Jozefkliniek in de Mermansstraat en de overname van het beheer van de Kraamkliniek Maria-Gabriël in de Korte Begijnenstraat van de vzw KMSL (een andere vereniging opgericht door de CM). Tegelijk werd ook een terrein van 12 hectare groot aan de Steenweg op Merksplas aangekocht. In1973 werd een vergunning verkregen voor de bouw van een nieuw ziekenhuis op dit terrein. In 1976 gingen de bouwwerken van start en in 1981 volgde de opening van het Algemeen Ziekenhuis Sint-Jozef. Bij deze opening werden de oude Sint-Jozefkliniek en de Kraamkliniek Maria-Gabriël gesloten.
Het personeel waren arbeiders en/of bedienden, die inzake loon en arbeidsvoorwaarden deze van het bevoegde paritair comité volgden. Maar de dokters waren, in tegenstelling tot bij het OCMW-ziekenhuis exclusief verbonden aan het Sint-Jozef ziekenhuis.
Maar de fusiegesprekken gingen blijkbaar voor géén meter vooruit en dat had ongetwijfeld heel veel te maken met de, zoals eerder beschreven, totaal verschillende realiteiten te maken wat personeel en artsen betreft. Maar zeker ook met de financiële kant van de zaak. Het CM ziekenhuis was winstgevend en het OCMW ziekenhuis zwaar verlieslatend. Er moesten dus wel een aantal hoge drempels worden weggewerkt.
In 2006 werd de fusie-piste echter opgeborgen. Maar zeker niet definitief. Dit was echter wel het signaal om één en ander grondig te wijzigen aan de beleids-structuur van het OCMW ziekenhuis èn om de bestaande drempels tot fusie, op te ruimen . Er werden in die periode nogal wat VZW’s opgericht.
Zo de beslissing van Sint-Elisabeth om een zelfstandige koers te varen, los van de bestaande OCMW-raad maar wel met een plaats aan tafel voor de dokters van het OCMW ziekenhuis.
Drempels wegwerken met een berg geld
Luc Op De Beeck verklaarde terzake in de pers Het Sint-Elisabethziekenhuis vaart sinds april een zelfstandige koers onder een vzw-structuur. De resultaten zijn zes maanden later op financieel vlak in ieder geval indrukwekkend te noemen. Na het tekort van 1,9 miljoen euro vorig jaar zijn de verwachtingen dat het hospitaal eind dit jaar break-even draait of in het beste geval zelfs een klein overschot heeft.
De grootste ingreep is dat de stad Turnhout dit jaar de historische schuld van 12,3 miljoen € heeft afgelost. De stad nam deze maand nog bij budgetwijziging het saldo van die verliezen en de tekorten van 2006 op, waardoor het dit jaar 12,3 miljoen euro heeft betaald.
"Die operatie nam natuurlijk een hoop interesten weg", zegt Luc Op de Beeck (CD&V), de Turnhoutse OCMW-voorzitter en bestuurslid van de ziekenhuis-vzw. "Maar daarnaast hebben de dokters een forse financiële inspanning geleverd en hun afdrachten enorm verhoogd." (wat aantoont dat die afdrachten onder het OCMW bestuur veel te laag waren)
Het blijvend gevolg, van deze onverantwoorde ingreep, voor de Turnhoutse belastingbetalers is dat de aanvullende personenbelasting werd verhoogd van 7 naar 7,5% en dat de opcentiemen werden verhoogd van 1250 naar 1450 -een verhoging van maar liefst16%- (want de bevoegde minister gaf de stad Turnhout géén toestemming om dit financiële gat dicht te rijden met een lening !)
Het grote verschil met het pre-vzw-tijdperk is dat het ziekenhuis nu op een team deskundigen kan rekenen. “Twee professoren, enkele ziekenhuisdirecteurs en bedrijfsleiders brengen een modern management in het hospitaal”, zegt Op de Beeck.
"Bert De Bakker die het OCMW als voorzitter van de raad van bestuur aanstelde, heeft ook buitengewone capaciteiten. Zonder afbreuk te doen aan de inspanningen van vroeger, maar deze bedrijfsaanpak kenden we voorheen niet. We kunnen nu ook veel snellere beslissingen nemen. Die aspecten maken dat we eind dit jaar wellicht break-even draaien. Honderd procent zeker is dat nog niet, maar het zit duidelijk heel goed." (te lezen als : de OCMW raad had niet de kennis om een ziekenhuis te besturen...)
Als OCMW-voorzitter had Luc Op De Beeck, met deze persmededeling, enkel de bedoeling om aan te tonen : we hebben onze zaakjes nu op orde en zijn klaar voor een fusie. Over de gevolgen voor de Turnhoutse burgers lag hij zeker niet wakker…
.Maar ook de dokters van het ziekenhuis Sint-Elisabeth hadden zich, in maart 2006, verenigd in een VZW. Een van hun bestuursleden werd later zelfs gedelegeerd bestuurder van het AZ Turnhout.
En op 19 december 2007 werd -alweer- een vzw opgericht onder de noemer Turnhoutse asscociatie van ziekenhuizen. Het voorwerp van deze onderliggende associaties bestaat uit de gemeenschappelijke exploitatie van de diensten functies en zorgprogramma’s die ingebracht worden door de vzw Sint-Elisabethziekenhuis en de vzw Sint-Jozefziekenhuis.
Helaas, met een snelle begrotingswijziging van de stad, om bijna 13 miljoen euro vrij te maken om de schulden van het OCMW ziekenhuis uit te vagen, waren zeker alle drempels nog niet weggewerkt.
Zo kan ik me nog steeds niet van de indruk ontdoen dat, door bij de verzelfstandiging van het OCMW ziekenhuis ook de vzw van de dokters een plaats aan tafel te geven, men een derde fusie-partner binnenhaalde vermits die dokters zich eerder al bijna allemaal hadden verenigd in het centrum voor inwendige geneeskunde langs de Parklaan…
Vaak werden patiënten die door deze dokters waren behandeld IN het ziekenhuis, voor verder opvolging naar dit centrum verwezen… Zo kreeg ikzelf ooit een factuur van dit centrum voor een behandeling (gastroscopie) die ik had ondergaan IN het ziekenhuis. Ik heb deze factuur nog steeds niet betaald, vermits ik niet in hun centrum werd behandeld…
Goed om weten is dat die dokters van het Sint Elisabethziekenhuis zich in 2004 ook al hadden uitgesproken tégen de voorliggende principetekst. Spijtig genoeg hebben de dokters van het Sint-Elisabethziekenhuis laten weten dat de voorliggende tekst voor hen niet kan. Ze willen dat in het bestuursorgaan met een meerderheid van vier vijfde beslissingen worden genomen.” Dat komt er concreet op neer dat de dokters een blokkeringsminderheid zouden hebben.
En dan waren er nog de verschillen in statuut van het personeel èn de vraag wie de toekomstige pensioenlasten van het OCMW-personeel zou betalen. Ook die lasten zou de stad Turnhout op zich nemen zonder zelfs de moeite te doen om deze te solidariseren met de gemeenten uit de ruimere regio wiens inwoners ook altijd gebruik maakten van het OCMW ziekenhuis van Turnhout. Deze pensioenen kosten aan de Turnhoutse belastingbetaler elk jaar een héél pak geld.
En ja, zij die deze beslissing namen zouden kunnen aanvoeren dat er in 2009 nog géén sprake was van responsabilieringsbijdrage op die pensioenen… dan is dat op zich géén excuus om deze pensioenen niet van bij het begin te solidariseren met omliggende gemeenten en al zeker niet om dit met een grootmoedige wir schaffen das, integraal ten laste te nemen. Want ook dat is smossen met belastinggeld…
En toen pas kon de fusie effectief worden beklonken Op 4 september 2009 ondertekenden de bestuurders en artsen van de twee Turnhoutse ziekenhuizen Sint-Elisabeth en Sint-Jozef een fusieovereenkomst. Samen werden ze AZ Turnhout vzw.
En weet je, vanaf het eerste jaar van de fusie, maakte AZ Turnhout winst !
In het meerjarenplan van de stad Turnhout (2026-2031) staat te lezen dat de pensioenlasten zwaar wegen op het meerjarenplan. Stad Turnhout financiert niet alleen de pensioenen van eigen statutaire personeelsleden, maar ook die van het ziekenhuispersoneel dat zorg levert voor de hele regio. Deze kosten vertegenwoordigen bijna 9% van ons exploitatiebudget -een budget van ruim 145 miljoen euro- en stijgen verder door een dalende Vlaamse tussenkomst vanaf 2027.
Maar in januari 2020 gaan de financiële poppen aan de stad opnieuw aan het dansen…toen een rekenfout van 26 miljoen werd ontdekt. Dit veroorzaakte uiteraard enorm veel politieke commotie waarbij zelfs het ontslag van (financie)schepen Stijnen werd geëist… Let wel, niemand heeft die 26 miljoen of een deel ervan gepikt. ! Maar dat het de financiële marge van de stad Turnhout danig aantastte is wel duidelijk. Zo kwamen de reserves die de stad moest aanleggen voor het pensioenfonds van het personeel danig onder druk te staan…
Een half jaar later, na een audit bleek de fout te zitten in een manuele overschrijving van cijfers in een nieuw Excelbestand. Als het een cafébaas was, zouden de mensen zeggen hij schrijft met dubbel krijt…
Samen met deze zware financiële fratsen, waarbij de Turnhoutse belastingbetaler eveneens te kakken werd gezet nam sinds die jaren de (collectieve èn individuele) armoede in onze stad ook in grote mate toe.
Dré Wolput 